Geni\u015fletilebilir \u0130\u015faretleme Dili (XML; eXtensible Markup Language), hem insanlar hem bilgi i\u015flem sistemleri taraf\u0131ndan kolayca okunabilecek dok\u00fcmanlar olu\u015fturmaya yarayan, [kastooltip msg=”W3C” tooltip=”D\u00fcnya \u00c7ap\u0131nda A\u011f Birli\u011fi (World Wide Web Consortium ya da k\u0131saca W3C) Ekim 1994’te A\u011f’\u0131n mucidi Tim Berners-Lee taraf\u0131nan MIT ve CERN b\u00fcnyesinde kurulmu\u015f uluslararas\u0131 D\u00fcnya \u00c7ap\u0131nda A\u011f (WWW) standartlar\u0131n\u0131 belirleyen \u00f6rg\u00fctt\u00fcr.”] taraf\u0131ndan tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir standartt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
XML kullan\u0131yor olmak i\u00e7in ezberlemeniz veya bilmeniz gereken keyword hemen hemen yok gibidir. Kurallar da azd\u0131r. Tamamen metin (text) tabanl\u0131 bir dosya bi\u00e7imi ; yani \u00e7al\u0131\u015fabilmek i\u00e7in notepad yeterlidir.<\/p>\n
XML Syntax basit bir ka\u00e7 kuraldan ibarettir.Bundan dolay\u0131 kullan\u0131m\u0131 ve \u00f6\u011frenimi olduk\u00e7a kolayd\u0131r.<\/p>\n
Bir XML d\u00f6k\u00fcman \u00f6rne\u011fini inceleyelim:<\/p>\n
<?xml version=”1.0″?>
\n<not>
\n<kime>Mehmet<\/kime>
\n<kimden>Erdem<\/kimden>
\n<heading>Hat\u0131rlatma<\/heading>
\n<body>Kitaplar\u0131 Unutma!<\/body>
\n<\/not><\/p>\n
XML d\u00f6k\u00fcmanlar\u0131 kendini tarif eden bir syntax’a sahiptir.<\/p>\n
D\u00f6k\u00fcman\u0131n ilk sat\u0131r\u0131 XML deklerasyonu(XML declaration) olarak isimlendirilir.Bu k\u0131s\u0131mda XML d\u00f6k\u00fcman\u0131n\u0131n versiyon bilgisi tan\u0131mlan\u0131r.Yukar\u0131daki \u00f6rnekte XML d\u00f6k\u00fcman\u0131m\u0131z\u0131n versiyonu 1.0 olarak belirtilmi\u015ftir.
\nBir sonraki sat\u0131rda d\u00f6k\u00fcman\u0131n “root element” ad\u0131 verilen k\u00f6k elementi belirtilmi\u015ftir.\u00d6rne\u011fimizde root element “not” tur.<\/p>\n
<not>
\nDaha sonraki sat\u0131rda 4 adet child element belirtilmi\u015ftir.(kimden,kime,heading ve body):
\n<kime>Mehmet<\/kime>
\n<kimden>Erdem<\/kimden>
\n<heading>Hat\u0131rlatma<\/heading>
\n<body>Kitaplar\u0131 Unutma!<\/body><\/p>\n
Son olarak root elementin biti\u015fini g\u00f6steren tag bulunmaktad\u0131r: <\/not> T\u00fcm XML elementleri bir kapan\u0131\u015f tag’ine sahip olmal\u0131d\u0131rlar.HTML’de ise baz\u0131 elementler biti\u015f tag’lerine sahip olmayabilir.\u00d6rne\u011fin a\u015fa\u011f\u0131daki kod par\u00e7as\u0131 HTML i\u00e7in ge\u00e7erli bir kod olmas\u0131na ra\u011fmen XML i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildir: <p>Bu bir paragraft\u0131r<\/p>\n
<p>Bu ba\u015fka bir paragraft\u0131r<\/p>\n
Yukar\u0131daki kod par\u00e7as\u0131n\u0131 XML format\u0131na uyarlayacak oldu\u011fumuzda <p>Bu bir paragragft\u0131r<\/p><\/p>\n
<p>Bu ba\u015fka bir paragraft\u0131r<\/p> \u00aaeklinde bir d\u00fczenleme yapmam\u0131z gerekecektir.<\/p>\n
XML tag’ler i\u00e7in case-sensitive \u00f6zellik g\u00f6sterirler.HTML’de ise case-sensitive \u00f6zellik yoktur. <mektup>Bu syntax yanl\u0131\u015ft\u0131r<\/MEKTUP><\/p>\n
<mektup>Do\u011fru bir syntax \u00f6rne\u011fi<\/mektup><\/p>\n
XML d\u00f6k\u00fcmanlar\u0131 i\u00e7erisinde t\u00fcm elementler hiyerar\u015fiye uymal\u0131d\u0131rlar.HTML d\u00f6k\u00fcmanlar\u0131nda baz\u0131 elementler d\u00fczg\u00fcn bir i\u00e7i\u00e7e olma yap\u0131s\u0131nda olmayabilirler. A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rne\u011fi inceleyelim: <b><i>Burada kullan\u0131lacak olan d\u00f6k\u00fcman\u0131n format\u0131 bold\u00a0 ve italic olacakt\u0131r<\/b><\/i><\/p>\n
XML syntax kurallar\u0131na gore yukar\u0131daki \u00f6rne\u011fi d\u00fczenleyecek olursak: <b><i>Burada kullan\u0131lacak olan d\u00f6k\u00fcman\u0131n format\u0131 bold\u00a0 ve italic olacakt\u0131r<\/i><\/b><\/p>\n
G\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere elementler belirli bir d\u00fczen \u00e7er\u00e7evesinde i\u00e7i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f durumdad\u0131rlar.
\nXML syntax’\u0131nda t\u00fcm XML d\u00f6k\u00fcmanlar\u0131n\u0131n bir root elementi olmas\u0131 gerekmektedir.XML d\u00f6k\u00fcmanlar\u0131 i\u00e7erisinde ilk tag “root tag” olarak isimlendirilir:
\nBahsedilen bu root elementin alt\u0131ndaki t\u00fcm elementler “child element” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.Bu child elementler ise daha \u00f6nceden belirtilmi\u015f olan synax’a uymak zorundad\u0131r.Yani elementlerin i\u00e7i\u00e7e ge\u00e7me durumlar\u0131 belirli bir hiyerar\u015fiye gore olmaktad\u0131r.<\/p>\n
<root>
\n<child>
\n<subchild>
\n\u2026.<\/subchild>
\n<\/child>
\n<\/root><\/p>\n
Attribute de\u011ferleri daima t\u0131rnak i\u00e7ine al\u0131nmal\u0131d\u0131r.
\nXML elementleri attribute’lara sahip olabilirler ve bu attribute’lar ise t\u0131pk\u0131 HTML’de oldu\u011fu gibi isim\/de\u011fer(name\/value) \u00e7iftlerini i\u00e7erebilirler.Attibute de\u011ferlerinin nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klayal\u0131m:<\/p>\n
<?xml version=”1.0″?>
\n<not date=”12\/10\/99″>
\n<kime>Mehmet<\/kime>
\n<kimden>Erdem<\/kimden>
\n<heading>Hat\u0131rlatma<\/heading>
\n<body>Kitaplar\u0131 Unutma<\/body>
\n<\/not><\/p>\n
Dikkat edilecek olursa “not” elementinin sahip oldu\u011fu “date” attribute de\u011feri t\u0131rnak i\u015fareti i\u00e7erisinde belirtilmi\u015ftir.
\nHTML’de white space ad\u0131 verilen bo\u015fluk karakteri g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nmaz.Oysa XML d\u00f6k\u00fcmanlar\u0131nda white space karakterler de de\u011ferlendirmeye al\u0131n\u0131r.Yani bir HTML sayfas\u0131nda “Merhaba,benim ad\u0131m Erdem” c\u00fcmleci\u011fi sunum s\u0131ras\u0131nda “Merhaba,benim ad\u0131m Erdem” \u015feklinde g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenir.<\/p>\n
Elementler
\nXML d\u00f6k\u00fcmanlar\u0131 daha fazla bilgiyi ta\u015f\u0131yabilmek i\u00e7in geni\u015fletilebilirler.A\u015fa\u011f\u0131daki kod sat\u0131r\u0131n\u0131 incelyelim:
\n<not>
\n<kime>Mehmet<\/kime>
\n<kimden>Erdem<\/kimden>
\n<body>Kitaplar\u0131 Unutma!<\/body>
\n<\/not><\/p>\n
\u015eimdi yazm\u0131\u015f oldu\u011fumuz bu kod sat\u0131r\u0131n\u0131n nas\u0131l bir \u00e7\u0131kt\u0131 verece\u011fini inceleyelim:
\nMesaj
\nkime:Mehmet
\nkimden:Erdem
\nKitaplar\u0131 Unutma!<\/p>\n
\u015eimdi d\u00f6k\u00fcman\u0131m\u0131z i\u00e7erisinde daha fazla bilgiyi sunmak istedi\u011fimizi varsayal\u0131m:
\n<not>
\n<tarih>199-03-01<\/tarih>
\n<kime>Mehmet<\/kime>
\n<kimden>Erdem<\/kimden>
\n<heading>Hat\u0131rlatma<\/heading>
\n<body>Kitaplar\u0131 Unutma<\/body>
\n<\/not><\/p>\n
Kaynak : Software AG \/ T\u00fcrkiye<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Geni\u015fletilebilir \u0130\u015faretleme Dili (XML; eXtensible Markup Language), hem insanlar hem bilgi i\u015flem sistemleri taraf\u0131ndan kolayca okunabilecek dok\u00fcmanlar olu\u015fturmaya yarayan, [kastooltip<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":456,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[68],"tags":[69,70,99],"class_list":["post-275","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xml","tag-extensible-markup-language","tag-genisletilebilir-isaretleme-dili","tag-xml","comments-off"],"yoast_head":"\n